†††††††† Nicolaus Copernicus
In de tentoonstellingsramen een expositie over Nicolaus Copernicus, de grote
sterrenkundige die ons leerde dat niet de aarde en de mens maar de zon in
het midden van het zonnestel staat. ††††††††††††††† bron: internet
Nicolaus Copernicus was een belangrijk wiskundige, arts, jurist en
sterrenkundige die bekend is geworden door zijn ideeŽn over de
structuur van het zonnestelsel. Deze gedachten betekenden een
omwenteling in het wetenschappelijk denken van zijn tijd en in ons
wereldbeeld (de Copernicaanse revolutie).
Hij werd geboren als Koppernigk in 1473,
in Thorn (West-Pruisen), destijds evenals
nu onder Pools gezag, maar zoals vroeger
gebruikelijk onder publicerende geleerden
noemde hij zich Nicolaus Copernicus.
†† Nicolaus Copernicus
Copernicus studeerde theologie en astronomie aan de universiteiten
van Krakow, Bologna en Padua. Hij was daarom waarschijnlijk ook op
de hoogte van het idee van Aristarchus dat de zon en niet de aarde
het middelpunt van het heelal vormde. Copernicus wordt beschouwd
als de grondlegger van de heliocentrische theorie, die stelt dat de
zon in het midden van het zonnestelsel staat en dat de planeten er
omheen draaien. Dit in tegenstelling tot het destijds gebruikelijke
geocentrische wereldbeeld, waarbij de aarde en mens werden geacht
het centrum van het heelal te vormen.
Portret naar een houtsnede in de eerste uitgave
†† van "De Revolutionibus Orbium Coelestium"
Copernicus ging ervan uit dat alle andere sterren zich op dezelfde
afstand van de aarde bevinden als de zon, maar wel ver buiten de
baan van de planeet Saturnus. Hij schreef al zijn ideeŽn in 1530
op in een groot werk "De Revolutionibus Orbium Coelestium"
(over de omwentelingen van de hemellichamen").
Hij publiceerde deze theorie, die in tegenspraak was met de toen-
malige leer van de Rooms-katholieke kerk, pas tegen het einde van
zijn leven in 1543. Toch nam de Rooms-katholieke kerk geen stel-
ling voor of tegen Copernicus, omdat zijn theorie niet als gevaarlijk
werd beschouwd aangezien de door hem aangevoerde argumenten
nog verre van overtuigend waren. Copernicus had dus niets te
vrezen van de inquisitie. Oppositie tegen Copernicus theorie van
kerkelijke zijde kwam er pas toen protestantse theologen (waar-
onder Maarten Luther) deze theorie niet in overeenstemming vonden
met de Bijbel. Pas toen Galileo Galilei de denkbeelden van Coper-
nicus ging onderbouwen en verbreiden, werd het werk van Copernicus
ook door de Rooms-katholieke kerk op de lijst van verboden boeken
gezet (de Index van 1616) waar het weer van af werd gehaald nadat
er enkele correcties op waren aangebracht (1758).
Galilei raakte trouwen wel ernstig in conflict
met de kerk. Hij werd in de ban gedaan en
kreeg de laatste tien jaar van zijn leven
huisarrest opgelegd door Paus Urbanus VIII.
†††††††††††††† Gallileo Gallilei
Copernicus stierf in 1543 in Frauenberg (het tegenwoordige Frombork
in Polen) in het Ermland en werd in de kathedraal aldaar begraven.
Pools briefkaart 1973††††† Copernicus in zijn bibliotheek
Tegenwoordig is in de kathedraal en de bijgebouwen een museum
over Copernicus gevestigd.
††††††††† W. Arentshorst